Osmanlı'da Temâşâ Âlemi
Selim Nüzhet - Belge July 13, 2015

1921'de, Yarın dergisinde Selim Nüzhet Gerçek'in kaleme aldığı yazıda, Darülbedayi ve sinemamızın önemli iki şahsiyeti Raşit Rıza Samako ve Emin Beliğ Belli konu edilir.

 

Raşit Rıza Bey

 

Türk sahnesinin muvaffakıyetini birkaç refikiyle beraber temin eden Raşit Rıza Bey’i temâşâ ile biraz alakası olan herkes tanır ve takdir eder. Bilhassa (Jön prömiye) vazifelerinde tebarüz eden bu güzide sanatkâr sahnede değiştirdiği tipler kadar da hayatında mevki değiştirmiştir. Son temsil ettiği “İlk Gözağrısı” piyesi ile Tahsin Nahit merhumun “Rakibe”sindeki Ahmet rolünde, “Baykuş”ta “Uçurum”da “Amca Bey” ve daha doğrusu bütün piyeslerde sahneye hakim vücudu, tavırları, işmizazlarıyla Raşit Rıza Bey’i görüp de takdir etmemek mümkün değildir. Biz bu genç ve mütekamil artistimizin hayatını hülasa ediyoruz:

 

Takriben 30 yaşlarında olan Raşit Rıza Bey’in tiyatroya intisabı 323 senesinde Fehim Efendi’nin komedi heyetine iştirakle başlamıştır. Bir sene kadar çalıştıktan sonra hürriyeti müteakip Reşat Rıdvan Bey’in idaresinde teşekkül eden heveskâran heyetiyle ilk defa olarak Tepebaşı’nda Namık Kemal Bey’in (Vatan) Piyesi’nde İslam Bey rolünü ifa ve bilahare bu heyete dahil olan Fehim Efendi ile Selanik’e azimet etmiştir. Altı ay kadar süren bu seyahatte Selanik Üsküp, Manastır havalisini dolaşarak tekrar İstanbul’a dönmüş ve (Musavver Muhit)in büyük müsameresini hazırlarken 32 Mart hadisesinden dolayı yine Fehim Efendi ile Samsun’a gitmeye mecbur olmuştur. Bir sene (Nemlizade)nin tiyatrosunu idare ettikten sonra İstanbul’a avdet ve Minakyan Kumpanyasına ilhak etmiş, milli eser oynamak çığırını açmıştır.

 

Yazının devamını okumak için tıklayınız.

 

(Latinize: Samime İnceoğlu ve Ayşe Yılmaz)